Karışımlar ve Özellikleri Hakkında Bilgi

selin tarafından yazıldı.. Yayınlanma 7. Sınıf Fen ve Teknoloji Konu Anlatımı

Karışımlar ve Özellikleri

 

 

Birden çok maddenin kimyasal bağ oluşturmadan bir arada bulunmasıyla meydana gelen maddelere karışım denir.

Karışımlar görünümlerine göre iki çeşittir:

 

1-Heterojen Karışımlar (Adi Karışımlar): Özellikleri her yerinde aynı olmayan ve dışarıdan bakıldığında tek bir madde gibi gözükmeyen karışımlara heterojen karışım denir.

Örnek: (tebeşir tozu+ su), (zeytinyağ+su)

Süt, ayran, toprak, beton, sis….

 

A- Süspansiyon (katı- sıvı)

Bir katının sıvı içerisinde çözünmeyip, parçacıklar (asılı)halinde kalmasıyla oluşan karışımlardır.

Örnek: ayran, pişmiş türk kahvesi, çamurlu su, tebeşirli su, hoşaf, taze sıkılmış meyve suyu, kan.

 

B- Emülsiyon (sıvı- sıvı)

Bir sıvının başka bir sıvı içerisinde çözünmeden kalmasıyla oluşan karışımlardır. Örnek: zeytinyağ-su, benzin-su, süt…

 

C- Aerosol (sıvı- gaz)

Bir sıvının gaz ile oluşturduğu heterojen karışımlardır. Örnek: deodorantlar, sis, spreyler… #

 

Heterojen Karışımların Özellikleri:

1- Heterojen özellik gösterirler.

2- Bulanık görünürler.

3- Dipte çökelti oluştururlar.

4- Genellikle tanecikleri gözle görülür.

5- Fiziksel yolla (süzme) ayrılırlar.

2-Homojen Karışımlar (Çözeltiler): 

Özellikleri her yerinde aynı olan ve dışarıdan bakıldığında tek bir madde gibi gözüken karışımlara homojen karışımlar denir.

 

Çözelti: Bir maddenin diğer bir madde içerisinde her tarafa eşit olarak dağılmasıyla oluşan karışımlara denir.

• Tuzlu su, şekerli su, hava, maden suyu, alkollü su, gazoz, alaşımlar, kolonya….

• Bütün gaz karışımları çözeltidir.

Örnek: bronz, çelik, sirke, hava, tuzlusu

Çözeltiler fiziksel hallerine bağlı olarak katı, sıvı veya gaz halde bulunabilirler.

 

A- Katı-Katı çözeltiler: 

Alaşımlar =metal+metal

B- Sıvı çözeltiler:

Sıvı- Katı: burun damlası, şerbet

Sıvı- Sıvı: kolonya, sirke

Sıvı- Gaz: gazoz, deniz suyu 

C- Gaz çözeltiler: 

Gaz- gaz çözeltiler= hava, doğalgaz...

Homojen Karışımların Özellikleri

1- Homojendirler

2- Dipte çökelti oluşturmazlar.

3- Berrak görünüşlüdürler.

4- Tanecikleri gözle görülmez.

5- Süzme ile ayrılmazlar.

6- Belirli erime, kaynama noktaları yoktur. Çözünen madde miktarı arttıkça kaynama nok. yükselir, donma nok. azalır.

 

ÇÖZELTİLER (HOMOJEN KARIŞIMLAR)

Çözeltiler iki kısımdan oluşur:

 

1. Çözücü madde  katı,sıvı,gaz  tiner, benzin vb.

2. Çözünen madde sıvıdır: su, alkol, eter, olabilir.

 

Su + Tuz………..Tuzlusu

 

Çözen ve çözünen madde miktarına göre çözeltiler :

 

1- Seyreltik Çözelti: Bir başka çözeltiye göre; Çözünen madde miktarı az, çözen madde miktarı ( çözücü) fazla olan çözeltilerdir. 

(Ör: 100gr su+ 1 gr şeker çözeltisi, 100gr su+ 10 gr şeker çözeltisine göre seyreltiktir.)

2-Derişik Çözelti: Bir başka çözeltiye göre; Çözünen madde miktarı fazla, çözücüsü az olan çözeltilerdir.

(Ör: 100gr su+ 15 gr şeker çözeltisi, 100gr su+ 5 gr şeker çözeltisine göre derişiktir.)

 

Seyreltik çözeltiler derişik hale getirilebilir. Bunun için:

Çözücü (sıvı) buharlaştırılır

Çözünen eklenir

Çözelti soğutulur

Derişik çözeltileri seyreltik hale getirmek için;

Çözücü eklenir. 

 

Çözünebilen madde miktarına göre çözeltiler:

 

1- Doymuş Çözelti: Belli bir sıcaklıkta çözebileceği kadar çözüneni içeren çözeltilerdir.

2- Doymamış Çözelti: Belli bir sıcaklıkta, çözebileceğinden daha az çözünen içeren çözeltilerdir. 

3- Aşırı Doymuş Çözelti: Çözebileceğinden daha fazla madde bulunduran çözeltilerdir.(heterojen görünürler.) 

 

 

Elektrik akımını iletmelerine göre çözeltiler:

 

1-İletken (elektrolit) Çözeltiler: İçerisinde + ve yüklü iyon bulunduran çözeltiler elektrik akımınıiletir. Ör: sirkeli, asitli, tuzlu, limonlu su

2- İletken olmayan ( Elektrolit olmayan) Çözelti: İçerisinde moleküller bulunur. İyon 

yoktur. Bu yüzden iletken değildir. Ör: alkollü su, şekerli su, üre, kolonyalı su, safsu.)

Karışım fiziksel bir olay olduğu için karışımlar fiziksel yollarla ayrıştırılır.

 

Ayırma yöntemleri:

Eleme ile ayırma (Kum-Çakıl, Nohut mercimek, …….)

Süzme ile(Su + talaş)

Yüzdürme (yoğunluk farkı)(Su + yağ)

Dinlendirme(su+toprak)

Çözme ve kristallendirme(su +tuz )

Damıtma (petrolun ayrıştırılması)

Bileşikler: İki ya da daha fazla cins atomdan meydana gelen saf maddeye denir.

 

Bileşikler;

1-Elementlerin belirli oranlarda birleşmesiyle meydana gelir.

2-Kendisini oluşturan elementlerin özelliklerinden tamamen farklı özellik taşır.

3-Kendilerini oluşturan elementlere kimyasal yollarla ayrıştırılabilir.

 

Bileşiklerin Ayrıştırılması:

Elementler daha basit maddelere ayrıştırılamaz. Ancak bileşikler kendilerini oluşturan elementlere veya daha basit bileşiklere ayrıştırılabilirler. Fakat bu karışımlarda olduğu gibi fiziksel yöntemlerle olmaz.

Bileşikler kimyasal yollarla bileşenlerine ayrıştırılabilirler.

 

1-Isı ile ayrıştırma:

Bazı bileşikler ısıtıldığında kimyasal değişmeye uğrayarak daha basit maddelere ayrışabilirler.

Örnek: Civaoksit Civa + Oksijen

 

2-Elektrik enerjisi ile ayrıştırma (Elektroliz)

 

Elektroliz kaplamacılıkta yaygın olarak kullanılan bir yöntemdir.

Elektrolizle bir bileşik kendisini oluşturan elementlere ayrıştırılabilir.

Örneğin su elektrolizle ayrışabilen bir bileşiktir.

Elektroliz.: Su Hidrojen + Oksijen

 

ELEMENT, BİLEŞİK VE KARIŞIMLARIN KARŞILAŞTIRILMASI

 

ELEMENT

 

1-Saf maddelerdir.

2Kendine özgü öz kütlesi vardır.

3Fiziksel veya kimyasal yöntemlerle basit maddelere ayrışmaz.

4-Homojendir.

5-Kendilerine özgü E.N, K.N vardır.

6-Yapıtaşı atomdur.

7-Aynı cins atomlardan oluşur.

8-Sembolle gösterilir.

 

BİLEŞİK

 

1-Saf maddelerdir.

2-Kendine özgü öz kütlesi vardır.

3-Kimyasal yöntemlerle ayrışır. (elektroliz, ısıtma)

4-Homojendir.

5-Kendilerine özgü E.N, K.N vardır.

6-Yapıtaşı moleküldür.

7-Farklı cins atom, aynı cins moleküllerden oluşur.

8-Formüllerle gösterilir.

9-Elementlerin sabit oranlarda birleşmesiyle oluşur.

10-Elementler özelliklerini kaybeder.

 

KARIŞIM

 

1-Saf değillerdir.

2-Sabit öz kütlesi yoktur.

3-Fiziksel yöntemlerle ayrışır. (süzme, eleme,damıtma)

4-Homojen veya heterojendir.

5-EN, KN belirgin değildir.

6-Yapıtaşı atom veya moleküldür.

7-Farklı cins atom ve moleküllerden oluşur.

8-Belli formülleri yoktur.

9-Karışımı oluşturan maddeler arasında belirli oran yoktur. Her oranda karışabilirler.

10-Karışımı oluşturan maddeler özelliklerini kaybetmezler.

 

ÇÖZÜNÜRLÜK

 

Belli sıcaklıkta ve basınçta 100gr çözücü içinde çözünebilen maksimum madde miktarına çözünürlük denir. Çözünürlük, katı, sıvı, gaz maddeler için ayırt edici bir özelliktir.

 

Çözünürlüğe Etki Eden Faktörler: 

1- Basınç: Gazların çözünürlüğü basınç arttıkça artar. Basınç, katı ve sıvılarda çözünürlüğe etki etmez.

2- Sıcaklık: Katı ve sıvılarda çözünürlük, sıcaklıkla doğru orantılıdır. Gazlarda ters orantılıdır.Örneğin Karadenizde oksijen miktarı akdenizden daha çoktur.çünkü deniz suyu soğuktur.

3- Çözücü türü: Örneğin tuz suda çözünürken, yağda çözünmez. Şeker suda çözünürken, alkolde çözünmez.

 

Çözünürlük Hızına etki Eden Faktörler: Çözünürlük hızı; 

1- Sıcaklık: Sıcaklıkla doğru orantılıdır.

2- Çözünenin temas yüzeyini artırırsak artar.

3- Karıştırma, çalkalama ile doğru orantılıdır.

4- Çözünen cinsi (Tuz ve şeker su içinde farklı hızlarda çözünür.)

Yorum ekle


Güvenlik kodu
Yenile